بهترین سن خرید نهال؛نهال چند ساله بخریم بهتر است؟

بهترین سن خرید نهال؛نهال چند ساله بخریم بهتر است؟ (مزایا و معایب نهال یک، دو و سه ساله)

یکی از سوالات کلیدی باغداران هنگام احداث باغ، انتخاب سن مناسب نهال است. آیا نهال یک‌ساله بخریم که هزینه کمتری دارد؟ یا نهال دو یا سه‌ساله که زودتر به بار می‌نشیند؟ پاسخ این سوال به عوامل متعددی مانند نوع درخت، شرایط اقلیمی، بودجه و تجربه باغدار بستگی دارد. در این مطلب مزایا و معایب هرکدام را بررسی می‌کنیم.

نهال چند ساله بخریم؟ یک ساله، دو ساله یا سه ساله؟

نهال یک‌ساله

مزایا:

• هزینه اولیه کمتر: قیمت خرید و هزینه حمل‌ونقل پایین‌تری دارد.

• انعطاف‌پذیری در فرم‌دهی: باغدار می‌تواند هرس فرم را مطابق با دانش و سیستم مورد نظر خود از پایه آغاز کند.

• استرس جابجایی کمتر: به دلیل سیستم ریشه کوچک‌تر، معمولاً شوک انتقال را بهتر تحمل می‌کند و استقرار بهتری در زمین اصلی پیدا می‌کند.

• قابلیت شناسایی مشکلات: در صورت وجود بیماری یا ضعف در نهال، معمولاً در سال اول رشد در خزانه شناسایی و حذف می‌شوند.

معایب:

• دوره رشد تا باردهی طولانی‌تر: حداقل ۲ تا ۳ سال زمان نیاز است تا نهال به مرحله باردهی برسد.

• حساسیت بیشتر در سال‌های اول: نیاز به مراقبت و محافظت فشرده‌تری در برابر عواملی مانند علف‌های هرز، آفات و خشکی دارد.

• رقابت ضعیف‌تر: در مناطقی با علف‌های هرز قوی یا شرایط سخت محیطی، ممکن است رشد آن به خطر بیفتد.

نهال دو‌ساله

مزایا:

• تعادل خوب قیمت و زمان: نقطه تعادلی بین هزینه و زمان باردهی محسوب می‌شود.

• سریع‌تر به بار می‌نشیند: معمولاً یک تا دو سال زودتر از نهال یک‌ساله وارد مرحله باردهی اقتصادی می‌شود.

• قوی‌تر از نهال یک‌ساله: سیستم ریشه توسعه‌یافته‌تر و ساقه قوی‌تری دارد که شانس بقای آن را افزایش می‌دهد.

• فرصت هرس مناسب: هنوز برای اجرای هرس فرم و ایجاد ساختار اصلی درخت، انعطاف کافی وجود دارد.

معایب:

• هزینه بالاتر: هم قیمت خرید و هم هزینه حمل آن بیشتر از نهال یک‌ساله است.

• ریسک فرم‌دهی نامناسب در خزانه: اگر در خزانه هرس اصولی انجام نشده باشد، اصلاح آن در باغ اصلی گاهی دشوار است.

• استرس جابجایی نسبی: به دلیل بزرگ‌تر بودن، ممکن است شوک انتقال را تجربه کند که نیاز به مراقبت دقیق‌تر پس از کشت دارد.

نهال سه‌ ساله و بالاتر

مزایا:

• زودرسی و باردهی سریع: اغلب در همان سال اول کاشت یا حداکثر سال دوم، محصول قابل توجهی می‌دهد. این برای باغدارانی که به دنبال بازگشت سریع سرمایه هستند جذاب است.

• قدرت و استقرار بالا: به دلیل سیستم ریشه کاملاً توسعه‌یافته، معمولاً در زمین جدید به خوبی مستقر می‌شود و مقاومت بهتری در برابر تنش‌ها دارد.

• کاهش هزینه‌های مدیریت اولیه: نیاز به مراقبت‌های شدید اولیه مانند نهال جوان کمتر است.

معایب:

• هزینه بسیار بالا: قیمت خرید و به خصوص هزینه حمل آن به طور قابل توجهی بیشتر است.

• ریسک بالای شوک انتقال: احتمال عدم استقرار به دلیل جابجایی ریشه بزرگ‌تر و آسیب‌پذیری بیشتر در حین نقل‌مکان وجود دارد.

• محدودیت در فرم‌دهی: ساختار درخت تا حد زیادی شکل گرفته و اگر هرس اصلی به درستی انجام نشده باشد، اصلاح آن بسیار سخت یا غیرممکن است.

• ریسک بیماری‌های پنهان: ممکن است بیماری یا آفتی داشته باشد که در خزانه آشکار نشده و به باغ جدید منتقل شود.

عوامل مؤثر در انتخاب سن نهال

1. نوع درخت: برای گونه‌های سریع‌الرشد مانند پاپایا یا موز، نهال یک‌ساله ممکن است کافی باشد. اما برای درختان میوه هسته‌دار مانند بادام شاهرودی ۱۲ یا گیلاس، نهال دو‌ساله اغلب گزینه مطمئن‌تری است.

2. بودجه شما: اگر بودجه محدودی دارید، خرید نهال‌های یک‌ساله و سرمایه‌گذاری روی مراقبت‌های اولیه می‌تواند انتخاب عاقلانه‌تری باشد.

3. تجربه باغداری: باغداران تازه‌کار ممکن است در نگهداری از نهال‌های بسیار جوان مشکل داشته باشند. نهال دو‌ساله برای شروع می‌تواند گزینه مقاوم‌تری باشد.

4. زمان مورد نظر برای باردهی: اگر عجله دارید زودتر به محصول برسید، باید هزینه بالاتر نهال سه‌ساله را بپذیرید.

5. فصل کاشت: اگر در فصل بهار و شرایط مساعد نهال سیب گالا، نهال سیب گلاب، نهال شلیل سان کینگ و..  می‌کارید، نهال جوان‌تر هم شانس خوبی دارد. اما برای کاشت پاییزه در مناطق سرد، نهال قوی‌تر و مسن‌تر مناسب‌تر است.

جمع‌ بندی و توصیه نهایی

به طور کلی، نهال دو‌ساله برای اکثر باغداران و برای اغلب درختان میوه معتدله (درخت بادام ربیع، سیب، گلابی و…) به عنوان گزینه تعادلی و مطمئن توصیه می‌شود. این نهال‌ها نسبتاً مقرون‌به‌صرفه هستند، قدرت کافی برای استقرار دارند و در عین حال انعطاف کافی برای فرم‌دهی در باغ اصلی را به باغدار می‌دهند.

نهال یک‌ساله برای باغداران با بودجه محدود، دارای تجربه کافی در مراقبت‌های اولیه و برای گونه‌های سریع‌الرشد توصیه می‌شود. نهال سه‌ساله نیز بیشتر برای پروژه‌های سریع‌الاثر، فضای سبز فوری یا باغدارانی که می‌خواهند بلافاصله وارد مرحله برداشت شوند مناسب است.

در نهایت، کیفیت نهال از سن آن مهم‌تر است. یک نهال شلیل شمس یک‌ساله سالم، قوی و عاری از آفت از یک نهال سه‌ساله ضعیف و بیمار، نتیجه بسیار بهتری خواهد داد. بنابراین، خرید از نهالستان‌های معتبر و دارای گواهی سلامت که نهال‌ها را تحت شرایط اصولی پرورش می‌دهند، باید اولویت اصلی هر باغدار باشد، فارغ از اینکه چه سنی را برای کشت انتخاب می‌کند.

راه های ارتباط با نهالستان

آدرس نهالستان و گلخانه: آذربایجان غربی _ میاندواب

شماره تماس: 09147110190